İşçinin sık sık ve uzun süreli sağlık raporunun alınması çoğu zaman işin ve işlerin normal yürüyüşünü olumsuz etkilemekte, iş ilişkisinin sürdürülmesini zorlaştırmaktadır. İşçinin devamsızlığının bu şekilde süreklilik arzetmesi, iş sözleşmesinin işveren tarafından haklı veya geçerli nedenle feshedilmesi önerisi getirebilmektedir.
Sık Sık Sağlık Raporu Alan İşçinin İş Sözleşmesinin Feshi
İş Kanunu'nun 18. maddesi kapsamında iş güvencesi hükümlerinden yararlanan işçinin iş sözleşmesi, işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından ya da kesintiler, işyerlerinin veya işlerin gereklerinden yoksun geçerli bir nedenin varlığı halinde işveren tarafından feshedilebilir. Söz konusu çıldırmış durumda, işçinin sık sık hastalanması ve işçiyi tamamen çalışmaması durumu getirmemekle birlikte, yemeklerin düzenli ve sürekli olarak yerine getirmesini olumsuz hava halleri, işçinin yetersizliğinden arızalanmayan fesih nedenlerine örnek olarak aksaklıklar.
Nitekim, Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin 04.01.2019 tarihli, 2018/5388 E. ve 2019/740 K. sayılı kararında “... dosya içeriğine göre; davacının davalı işlerinde 10.03.2014 tarihinde 03.03.2016 tarihine kadar ve bu süre boyunca 32 gün izin, 19 gün mazeret izni kullanımı ve toplam 86 gün İstirahat raporunda görüldüğü üzere davacının haklı neden niteliğinde olmayan ancak sık sık rapor alma işleminin iş veriminin bozacağı açık olup, işverenden buna katlanması beklenemez. İhtiyaçlarına yer kalmamış, bu kapasite işçilerinin açtığı işe dönüş işlemlerinin reddine karar verilmiştir.
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin 13.01.2020 tarihli, 2019/6197 E. ve 2020/136 K. sayılı sağlık kararlarında da, “... İşçinin farklı sağlık kararlarında da, “... İşçinin farklı sağlık kararlarından sık yinelenen ve kısa süreli istirahat analizleri ve işe yaramadığı bu durumun da iş veriminin bozulacağı açık olup olmadığı, bununla katlanması beklenemez. davacının işleyişinin fesih için geçerli sebep oluşturulması kabul edilebilir.” denilmiştir.
Hem kanunun gerekçesinden hem de Yargıtay kararlarından sunulabilir, işçinin sık sık raporlanması geçerli fesih nedeni olarak değerlendirilebilir.
Öte yandan, raporda belirtilen aralıksız olarak kanunda belirtilen arızaların aşılması durumunda söz konusu feshin haklı olarak sebebe dayanılması da mümkündür.
İş Kanunu'nun 25/I (a) maddesinde, sağlık sebeplerine dayalı olarak kullananın haklı nedenle fesih hakkını kullanabilir olup, buna göre, işçinin hastalıklarının kendi kastından veya derli toplu olmayan hayatta kalmaktan yahut ayrılıklardan ayrılmadan kaynaklanması ve bu nedenle doğacak devamsızlığın ardı ardına üç iş günü veya bir ayda beş işlerin fazla sürmesi iş gücünün haklı olarak feshi mümkündür. 25/I (b) maddesinde ise, “(a) alt bendinde sayılan sebepler dışında işçinin hastalığı, kaza, doğum ve üreme gibi hallerde işveren için iş sözleşmesisini bildirimsiz fesih hakkı; belirtilen hallerin işçilerinin işlerindeki çalışma süresine göre 17'nci maddedeki sürelerini altı hafta sonra doğar.” denilmektedir.
Bu elektrik şebekesi İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinin 48. Hukuk Dairesi'nin 2021/1549 E. 2025/285 K. sayılı ve 13.02.2025 tarihli kararında, işçilerin kapsamlı rapor süresi ve aralıksız olup olmadığı incelenerek, fesih türü belirlenmiş. Söz konusu kararda, İş Kanunu'nun 25/I (b) maddesine göre, işçinin yolsuzluk nedeni ile devamsızlığın ihbarı öne çıkan ilaveten 6 hafta aralıksız devam etmesi halinde haklı nedenin söz konusu olduğu; Ancak işçilerin sunduğu raporlar birden fazla ve kopma ise aralıklı da olsa bildirim öne çıkan ilaveten 6 haftalık raporlu olmanın haklı olarak fesih imkanı vermediği; bu durumda sık sık rapor alınmadan söz hakları ve koşullar var ise feshin geçerli neden dayandığının kabul edilebileceği açıklandı. Söz konusu karara konu olayında: “... İşçinin 2013 yılında toplam 98 gün ve 2014 yılında 54 günlük hastalık nedeni ile aralıklı olarak birden fazla raporlandığı, toplam 152 gün rapora dayalı devamsızlığın bulunduğu, ancak yerden fazla alınan raporların aralıklı tarihler olduğu, sistematik raporlama öneline ilaveten 6 hafta aralıksız devam raporunun anlaşıldığı kopan ile nedene dayandığı iddiası kanıtlanan Kayıtlı raporlar nedeniyle iş hayatında ve düzenin yol açtığı yollara başvurmanız gerekir. Hal böyle olduğunda işverence feshin haklı olmasa bile geçerli sebebe dayandığı kabulü gereklidir.” şeklinde karar verilmiştir.
Sonuç olarak, deneme kararlarında da örneklendirildiği şekilde, işçinin sık sık rapor alması yönünde bir kazanç yaratabilmekte, iş hacmini bozabilmekte, iş ilişkisinin sürdürülmesini zorlaştırabilmekte ve hatta imkansız hale getirebilmektedir. İşçinin sık rapor almasına neden olan iş sözleşmesini feshetmek isteyen işverenin, raporların süresi ve aralıksız olup olmadığı, iş görme Edimi üzerinde dayanıklılığı ve bu durumun iş ilişkisinin sürdürülmesini hangi düzeyde güçleştirdiğini dikkate alarak fesih türüne karar vermesi uygun olacaktır.
-----------
Beril Yayla Sapan & Merve Çimen Sevine & Su Yücel