2021 Yolsuzluk Algı Endeksinin Düşündürdükleri

Dünya çapında yolsuzlukla mücadele eden sivil toplum kuruluşu Uluslararası Şeffaflık Örgütü (Transparency International) tarafından hazırlanan 2021 yılı Yolsuzluk Algı Endeksi (“Endeks”) 25 Ocak 2022 tarihinde yayınlandı. Birçok farklı kaynağın bir araya getirilmesiyle oluşturulan Endeks, ülkelerdeki iş insanı ve uzmanların kamu sektörü yolsuzluk algılarını ölçen bir gösterge niteliğindedir. Endeks, dünya çapındaki 180 ülke/bölgede kamu sektöründeki yolsuzluk algısının 0 (yüksek derecede yolsuz) ile 100 (çok temiz) aralığında puanlanarak sıralanmasıyla meydana gelmekte ve güvenilir metodolojisi nedeniyle yolsuzluk alanında en önemli referans noktası olarak kabul edilmektedir. Endeksin bu yılki sonuçları, yalnızca 25 ülkenin toplam puanını arttırabildiği 2021 yılında yolsuzluk algısı anlamında küresel olarak neredeyse hiçbir ilerleme olmadığını ortaya koymaktadır. Uluslararası Şeffaflık Örgütü, geçen yıl olduğu gibi bu yıl da yolsuzlukla mücadele çabalarını engelleyen başlıca unsurlar olarak Covid-19 salgını ve insan hakları konularını öne çıkarmaktadır. Demokrasiye ilişkin kaygılar da Endeksin sonuçlarını önemli ölçüde etkileyen faktörler arasında sayılmaktadır. Tüm bunlar göz önüne alındığında, pandeminin ekonomik etkileriyle mücadele eden ve insan hakları ihlalleri nedeniyle eleştirilen Türkiye’nin 2021 Endeksinde ciddi bir düşüşle karşı karşıya kalmasının sürpriz olmadığını söylemek doğru olacaktır. Türkiye’nin 2021 yılı puanı, geçen yıla göre 2 puanlık düşüş göstererek 38’ye gerilemiştir. Bu puan ile Türkiye 2020 yılında 86. olduğu listede bu yıl 180 ülke arasında 96. sırada kendine yer bulabilmiştir. Uluslararası Şeffaflık Örgütü Türkiye Ofisi, Türkiye’nin 9 yılda 12 puan ve 43 sıra kaybetmesiyle sonuçlanan düşüşünün nedenlerine vurgu yaparak hukuk devleti ilkesine, medya özgürlüğüne ve yolsuzlukla kararlı şekilde mücadeleye sıkı sıkıya bağlı kalınması çağrısı yapmaktadır. Türkiye’de bu alanda gerçekleşecek her türlü ilerlemede yolsuzluk iddialarına karşı hukuk yollarının etkili şekilde işletilmesi hayati rol oynayacaktır. Hesap verilebilirliğin ve kamu harcamalarında şeffaflığın ortadan kalkmış olması da Türkiye’nin karşı karşıya kaldığı bu düşüşün önemli etmenlerinden biri olarak gösterilmektedir.